آزمون سخت وزارت نفت
به گزارش خبرنگار مثلث انرژی، برآورد اولیه شرکت ملی گاز ایران از احتمال بروز محدودیت در ۱۱ استان کشور حکایت دارد؛ موضوعی که اهمیت مدیریت مصرف و آمادگی برای مواجهه با روزهای اوج سرما را دوچندان میکند. در چنین شرایطی، اولویتبخشی به بخش خانگی، اگرچه برای حفظ آسایش و ایمنی مردم ضروری است، اما نمیتواند بدون توجه به پیامدهای محدودیت گاز برای بخش تولید دنبال شود.
بر اساس اظهارات هوشنگ صیدالی، مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران، آسیبدیدن چهار پالایشگاه در ۲۷ اسفندماه سال گذشته، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید را از دسترس خارج کرد که تاکنون نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن بازیابی شده است. به این ترتیب، حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب به محدودیت ظرفیت تأمین گاز نسبت به سال گذشته منجر شده است.
شمال کشور در معرض ریسک بیشتر
در میان مناطق مختلف، سه استان خراسان شمالی، مازندران و گلستان به دلیل قرارگرفتن در انتهای خطوط انتقال و سطح بالای مصرف، شرایط دشوارتری دارند. هشت استان دیگر، عمدتاً در شمالغرب کشور، نیز ممکن است با محدودیتهایی مواجه شوند.
این وضعیت نشان میدهد که مسئله تأمین گاز تنها به میزان تولید وابسته نیست؛ موقعیت جغرافیایی مصرفکنندگان، ظرفیت انتقال و شدت تقاضا نیز در توزیع پایدار گاز نقش تعیینکننده دارند. بنابراین، مدیریت زمستان پیشرو به هماهنگی میان بخشهای تولید، انتقال و توزیع و آمادگی برای شرایط اوج مصرف نیاز دارد.
شرکت ملی گاز ایران تأکید کرده است که بخش خانگی همچنان اولویت اصلی تأمین گاز خواهد بود. در مقابل، صنایع نیز برای حفظ اشتغال، تولید و فعالیت اقتصادی کشور اهمیت دارند و اعمال محدودیت بر مصرف آنها میتواند پیامدهایی فراتر از کاهش تولید یک واحد صنعتی داشته باشد.
برنامه اعلامشده، استفاده از سوخت دوم در صنایع واجد شرایط و اعمال محدودیتهای متناسب با وضعیت تأمین گاز است. همچنین، تلاش میشود واحدهای صنعتی مستقر در جنوب کشور، به دلیل نزدیکی بیشتر به منابع تولید، تا حد امکان در مدار فعالیت باقی بمانند.
با این حال، عبور از زمستان بدون اختلال گسترده، تنها به تصمیمگیری درباره اولویت مصرفکنندگان وابسته نیست؛ میزان آمادگی صنایع برای استفاده از سوخت جایگزین، امکان تأمین این سوخت و هماهنگی دستگاههای مسئول نیز در تحقق این هدف مؤثر است.
مدیریت مصرف؛ ضرورتی فراتر از توصیه
در کنار محدودیتهای عرضه، کنترل تقاضا یکی از ابزارهای اصلی مدیریت شرایط پیشرو خواهد بود. شرکت ملی گاز از تشدید نظارت بر مصرف ادارات، ساختمانهای عمومی و مشترکان پرمصرف خبر داده است. کاهش دمای ساختمانها به ۲۰ درجه، اصلاح تجهیزات گرمایشی و جلوگیری از اتلاف حرارت از جمله اقداماتی است که برای کاهش مصرف دنبال میشود.
با وجود این، مدیریت مصرف نباید صرفاً به توصیههای عمومی به مردم محدود بماند. اجرای جدی برنامههای بهینهسازی در دستگاههای دولتی، اصلاح موتورخانهها، استفاده از تجهیزات پربازده و کاهش هدررفت انرژی میتواند به کاهش فشار بر شبکه کمک کند.
از سوی دیگر، بازسازی تأسیسات آسیبدیده و افزایش ظرفیت تولید نیز برای عبور پایدار از ناترازی ضروری است که این امر در اولویت برنامه های اجرایی وزارت نفت قرار گرفته است. مدیریت تقاضا میتواند فشار زمستانی را کاهش دهد، اما جایگزین سرمایهگذاری و تقویت زیرساختهای تولید و انتقال نخواهد بود.
زمستانی که به مدیریت یکپارچه انرژی نیاز دارد
شرایط امسال بار دیگر نشان میدهد که ناترازی گاز صرفاً مسئلهای فصلی نیست، بلکه موضوعی مرتبط با ظرفیت تولید، الگوی مصرف، زیرساختهای انتقال و نحوه تخصیص انرژی است. حفظ گازرسانی پایدار به خانوارها باید در کنار کاهش آسیب به صنایع و جلوگیری از اختلال در فعالیتهای اقتصادی دنبال شود.
در پایان باید گفت، موفقیت در عبور از زمستان پیشرو به سه عامل وابسته است: تسریع در بازگرداندن ظرفیتهای آسیبدیده، اجرای مؤثر برنامههای مدیریت مصرف و هماهنگی میان دستگاههای مسئول برای توزیع بهینه انرژی و ضرورت صرفه جویی در مصرف. در پی این امر شرایط دورکاری ادارات نیز برای مدیریت بهتر انرژی رقم خورده است، حال باید دید که کسری انرژی با تدابیر اتخاذ شده چه میزان مدیریت خواهد شد.
دراین میان باید تاکید کرد که وزارت نفت با چالش سختی مواجه است، از یک سو تامین گاز بخش خانگی و دیگری بخش صنایع آن هم در شرایطی که بخشی از تاسیسات صنعت گاز مورد حمله دشمن صهیونیستی – آمریکایی قرار گرفت و از سوی دیگر انجام مجموعه ای از اقدامات کلیدی و مجاهدانه برای بازگردان هرچه سریعتر تاسیسات آسیب دیده به مدار، کار خطیری است که توسط سربازان صنعت نفت و گاز بدون وقفه درحال انجام است.
انتهای پیام