بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی مدیریت توسعه صنایع پایین‌دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، از مجموع بیش از ۹۴۵ هزار تن محصول عرضه‌شده به‌صورت اعتباری، ۵۰۷ هزار و ۷۰۴ تن معامله شده است؛ رقمی که نشان می‌دهد حدود ۵۳.۷ درصد از عرضه‌های اعتباری به معامله انجامیده‌اند. در عین حال، با توجه به عرضه بیش از ۳ میلیون تن محصول در مجموع معاملات، سهم فروش اعتباری از کل عرضه‌ها کمتر از یک‌پنجم بوده است. این ارقام نشان می‌دهد فروش اعتباری به ابزاری مؤثر برای تأمین مواد اولیه تبدیل شده، اما همچنان ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه دارد.

اهمیت این سیاست زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم کمبود سرمایه در گردش می‌تواند حتی در شرایط دسترسی به مواد اولیه، فعالیت واحدهای تولیدی را با اختلال مواجه کند. خرید نقدی مواد اولیه، بخش قابل‌توجهی از منابع مالی بنگاه‌ها را درگیر می‌کند و امکان تأمین سایر هزینه‌های تولید را کاهش می‌دهد. در چنین شرایطی، فروش اعتباری با کاهش فشار اولیه بر منابع مالی تولیدکنندگان، فرصتی برای تداوم تولید و استفاده بهتر از ظرفیت‌های موجود فراهم می‌آورد.

با این حال، توسعه این سازوکار تنها به افزایش حجم عرضه اعتباری محدود نمی‌شود. پایداری آن به عواملی مانند تعیین شرایط بازپرداخت متناسب با توان مالی واحدهای تولیدی، تسهیل دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط به اعتبار، کاهش موانع اداری و ایجاد اطمینان برای عرضه‌کنندگان و خریداران وابسته است. همچنین، باید بررسی شود که چه سهمی از واحدهای پایین‌دستی از این امکان بهره‌مند شده‌اند و آیا فروش اعتباری به افزایش واقعی تولید و اشتغال منجر شده است یا خیر.

از سوی دیگر، توسعه صنایع تکمیلی یکی از مسیرهای اصلی افزایش ارزش افزوده در صنعت پتروشیمی به شمار می‌رود. تبدیل محصولات پایه به محصولات نهایی و متنوع‌تر، ضمن کاهش وابستگی به واردات برخی کالاها، می‌تواند فرصت‌های جدیدی برای اشتغال‌زایی، توسعه صادرات و تقویت بنگاه‌های تولیدی ایجاد کند. از این منظر، تسهیل تأمین مواد اولیه باید در کنار سیاست‌های توسعه فناوری، تکمیل زنجیره تولید و حمایت از بازار محصولات نهایی دنبال شود.

در مجموع، عملکرد نیمه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد فروش اعتباری می‌تواند به‌عنوان یکی از ابزارهای حمایتی صنعت پتروشیمی در شرایط محدودیت‌های مالی و چالش‌های تولید مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، اثربخشی نهایی این سیاست نه صرفاً با میزان عرضه و معامله، بلکه با نتایجی مانند افزایش تولید، بهبود بهره‌برداری از ظرفیت واحدها، حفظ اشتغال و توسعه محصولات با ارزش افزوده بالاتر سنجیده خواهد شد. حرکت از حمایت مقطعی به یک سازوکار پایدار تأمین مالی، می‌تواند فروش اعتباری را به یکی از اهرم‌های مؤثر تحقق توسعه متوازن و تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی تبدیل کند.

انتهای پیام